Στις μέρες μας που οι υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης τείνουν να είναι πιο προσωποκεντρικές, δίνεται προτεραιότητα στην κάλυψη των αναγκών των ατόμων. Για να επιτευχθεί αυτό η χρήση διεπιστημονικών ομάδων έχει γίνει ακόμη πιο δημοφιλής (Division of Clinical Psychology, 2011). Οι διεπιστημονικές-θεραπευτικές ομάδες (multidisciplinary team-MDT) είναι ομάδες επαγγελματιών από διαφορετικές ειδικότητες που στοχεύουν να συνεργαστούν προκειμένου να βοηθήσουν το άτομο, ενώ μοιράζονται την κατανόηση των δυσκολιών του (Johnstone & Dallos, 2013).

Γιατί είναι σημαντικές οι θεραπευτικές ομάδες

Μια   διεπιστημονική-θεραπευτική ομάδα μπορεί να αποτελείται από λογοθεραπευτή,  εργοθεραπευτή, ψυχολόγο, φυσιοθεραπευτή, νευρολόγο, ψυχίατρο, παιδοψυχίατρο και παιδίατρο, εάν το θεραπευτικό πλαίσιο απευθύνεται σε παιδιά και πιθανόν και διατροφολόγο, αν το απαιτούν οι συνθήκες. Όλοι αυτοί οι ειδικοί θα βοηθήσουν τον ασθενή να λάβει μια ολιστική προσέγγιση στην θεραπεία του. Στόχος όλων των θεραπευτών είναι να βοηθήσουν το εκάστοτε θεραπευόμενο να είναι πιο λειτουργικός, να έχει καλή ψυχική και σωματική υγεία καθώς και να αναπτύξει τις απαραίτητες δεξιότητες που χρειάζεται. Επιπλέον, παρέχουν υποστήριξη και καθοδήγηση στην οικογένεια του θεραπευόμενου καθ’ όλη τη πορεία της θεραπείας και αποκατάσταση του ατόμου. Παρόλο που τα παραπάνω αντικατοπτρίζουν σε γενικές γραμμές το ρόλο των θεραπευτών, η αλήθεια είναι ότι ο ρόλος αυτός τροποποιείται και επιβαρύνεται με επιπλέον ρόλους ανάλογα με τον κάθε θεραπευόμενο και τις ανάγκες του.

Για παράδειγμα, σε ένα παιδί με κάποια αναπτυξιακή διαταραχή ή πάθηση του νευρικού συστήματος (κατά ICD-10) μπορεί να δίνεται έμφαση στις δεξιότητες επικοινωνίας και διαχείρισης της συμπεριφοράς, ωστόσο, με το πέρας του χρόνου, με βάση το αναπτυξιακό στάδιο και τις δεξιότητες που έχει κατακτήσει, στο θεραπευτικό πρόγραμμα εντάσσονται και άλλες δεξιότητες που μπορεί να αφορούν την καθημερινή του αυτόνομη διαβίωση.

Εκτός από την ποικιλία των ιατρικών καταστάσεων/δυσκολιών που πρέπει να αντιμετωπιστούν με διαφορετικούς και μοναδικούς τρόπους που καλύπτουν τις ανάγκες του εκάστοτε θεραπευόμενου και άλλοι παράγοντες, όπως η ηλικία στην οποία έγινε η έναρξη, παίζουν σημαντικό ρόλο για την κάθε ειδικότητα. Με βάση αυτό το χαρακτηριστικό γίνεται όχι μόνο η αξιολόγηση και η θεραπεία του, αλλά “οργανώνεται” και η διεπιστημονική ομάδα ως προς το πρόγραμμα θεραπείας και θέτονται ρεαλιστικοί στόχοι από την κάθε ειδικότητα, οι οποίοι όχι μόνο δύνανται να πραγματοποιηθούν, αλλά δεν θέτουν σε κίνδυνο και τον θεραπευόμενο. Έτσι, προκειμένου ο εργοθεραπευτής να δουλέψει κάτι που αφορά την κινητικότητα του ατόμου θα συμβουλευτεί και θα συζητήσει με τον φυσικοθεραπευτή.

Τα πλεονεκτήματα από την λειτουργία των θεραπευτικών ομάδων είναι πολλά. Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα για θεραπευτικές ομάδες, είναι ότι βλέπουν τους χρήστες ως «ανθρώπους» και όχι ως «ασθενείς» (Murphy et al., 2013). Στόχος τους είναι να «βελτιώσουν την επικοινωνία, τον συντονισμό και τη λήψη αποφάσεων» (El Saghir et al., 2014). Μέσω της συνεργασίας των ειδικοτήτων επιτυγχάνεται η ανταλλαγή ιδεών και πληροφοριών, η επικοινωνία με τα παιδιά και τις οικογένειες και η σύνδεσή τους με άλλους επαγγελματίες και φορείς (Townsley et al., 2004). Επίσης, λόγω της συνεγκατάστασης των ειδικοτήτων υπάρχει καλύτερη διαχείριση χρόνου και πόρων τόσο για την ομάδα όσο και για τις οικογένειες του θεραπευόμενου (Sloper, 2004).

Επομένως, οι θεραπευτικές ομάδες αποτελούν ένα διεπιστημονικό θεραπευτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο ο θεραπευόμενος λαμβάνει τη φροντίδα όλων των ειδικοτήτων με ένα άρτια δομημένο θεραπευτικό πρόγραμμα, το οποίο όχι μόνο ανταποκρίνεται στις ανάγκες του και της οικογένειας του, αλλά τις θέτει και σε προτεραιότητα.

Χριστουλάκη Αλίκη
Ψυχολόγος

Βιβλιογραφία

• Division of Clinical Psychology. (2011). Good practice guidelines on the use of psychological formulation. British Psychological Society
• El Saghir, N. S., Keating, N. L., Carlson, R. W., Khoury, K. E., & Fallowfield, L. (2014). Tumor boards: optimizing the structure and improving efficiency of multidisciplinary management of patients with cancer worldwide. American Society of Clinical Oncology Educational Book, 34(1), e461-e466.
• Johnstone, L. (2018). Psychological formulation as an alternative to psychiatric diagnosis. Journal of Humanistic Psychology, 58(1), 1-17. https://doi. org/10.1177/0022167817722230
• Murphy, S., Osborne, H., & Smith, I. (2013). Psychological consultation in older adult inpatient settings: A qualitative investigation of the impact on staff’s daily practice and the mechanisms of change. Aging and Mental Health, 17(4), 441-448. https://doi.org/10.1080/13607863.2013.765829
• Sloper P. (2004) Facilitators and barriers for co-ordinated multiagency services. Child: Care, Health and Development. 30, 6, 571-580.