Δώστε στο παιδί σας την δυνατότητα της επιλογής

Η καθημερινότητα ενός γονέα είναι αρκετά απαιτητική, με πολλές δουλειές και υποχρεώσεις στις οποίες ο καθένας χρειάζεται να ανταπεξέλθει. Ένα πρόγραμμα, λοιπόν, είναι αυτό που πολλές φορές μας βοηθάει να φέρουμε εις πέρας τις καθημερινές μας δραστηριότητες, χωρίς να χάσουμε τον έλεγχο της κατάστασης. Μέρος αυτού του προγράμματος και των αποφάσεων που παίρνουμε αφορά και τα παιδιά μας, που πολλές φορές προσπαθώντας να κάνουμε την καλύτερη επιλογή για αυτά, ξεχνάμε να τους δώσουμε την ευκαιρία να επιλέξουν τα ίδια το τι θέλουν. Μπορεί να σας φαίνεται κάτι πολύ απλό, σκεφτείτε όμως το εξής· πόσες ευκαιρίες για έλεγχο της ζωής τους έχουν καθημερινά τα παιδιά; Η μαμά ή ο μπαμπάς επιλέγουν τα ρούχα τους, τα φαγητό τους, το πρόγραμμά τους, τον ύπνο τους κτλ. Ακόμη και μια μικρή ευκαιρία για να έχουν κάποια συμβολή σε μια απόφαση είναι τεράστια, γιατί τους δίνεται η αίσθηση ότι έχουν δύναμη και έλεγχο σε αυτό που κάνουν. Το να κάνουν σωστές επιλογές είναι μια δεξιότητα απαραίτητη για όλη τους τη ζωή, ας τους προετοιμάσουμε λοιπόν με τα κατάλληλα εφόδια για το ταξίδι που τους περιμένει!

Ποια τα οφέλη του να δίνεις την δυνατότητα της επιλογής στα παιδιά σου

Αποφεύγονται τα ξεσπάσματα – Τα έντονα ξεσπάσματα των παιδιών συνήθως προέρχονται από την έλλειψη ελέγχου. Είναι μια φυσική ανθρώπινη επιθυμία να θέλουμε να έχουμε τον έλεγχο και σαν γονείς πολλές φορές δεν αντιλαμβανόμαστε ότι τα παιδιά θέλουν επίσης να αισθάνονται ότι έχουν τον έλεγχο στη ζωή τους.
Αποκτούν αυτοπεποίθηση, σεβασμό και εμπιστοσύνη – Όταν τα παιδιά σας παίρνουν μια απόφαση και αυτή έχει θετικά αποτελέσματα νιώθουν περήφανοι. Αυτό τους βοηθάει να χτίσουν την αυτοπεποίθησή τους και να συνεχίσουν να καλλιεργούν την ικανότητα να λαμβάνουν θετικές αποφάσεις καθ΄ όλη την διάρκεια της ζωής τους. Αυξάνεται ο σεβασμός και η εμπιστοσύνη, καθώς βλέπουν ότι εσείς οι ίδιοι δείχνετε εμπιστοσύνη και σεβασμό στις επιλογές τους.
Καλλιεργείται η αίσθηση προσωπικής αξίας – Η επιλογή που κάνει ένα παιδί έχει τόση αξία όση και η επιλογή που κάνει ένας ενήλικας, είναι καλό να βεβαιωθούμε ότι τα παιδιά το αντιλαμβάνονται αυτό καθώς και το ότι αναγνωρίζουμε την αξία τους ως μέρος της οικογένειας.
Μαθαίνουν το αίσθημα της ευθύνης – Με το να δίνεις μικρές καθημερινές δυνατότητες επιλογής στα παιδιά σου, τους μαθαίνεις πως να έχουν ενεργό ρόλο στην λήψη αποφάσεων και τους δίνεις την δυνατότητα να μάθουν πως να διαχειρίζονται τόσο τις αποφάσεις που παίρνουν, όσο και τα αποτελέσματα αυτών
Ενισχύεται το αίσθημα της κοινότητας και της συνεργασίας – Καθώς δημιουργείται ένα ανοιχτό, ισότιμο και ομαδικό περιβάλλον στην οικογένεια.
Ενισχύεται η φαντασία τους – Όταν λαμβάνουμε κάθε απόφαση για τα παιδιά μας, δεν τους δίνουμε την ευκαιρία να χρησιμοποιήσουν τη δημιουργικότητά τους και να αναπτύξουν την ικανότητα αφηρημένης σκέψης.

Τι πρέπει να προσέξουμε!

Δώστε λίγες επιλογές – Το να δώσετε πολλές επιλογές στο παιδί μπορεί να του προκαλέσει πίεση και να μην μπορεί να το διαχειριστεί, δυο επιλογές συνήθως είναι αρκετές.
Να είναι αναπτυξιακά κατάλληλες – Οι επιλογές που δίνεται να είναι ανάλογες της ηλικίας του παιδιού. Για παράδειγμα μπορεί να δώσετε ως επιλογές το να πάτε βόλτα στην παιδική χαρά της γειτονιάς ή στο σπίτι ενός φίλου του, αλλά όχι την επιλογή του να πάτε σε μια απομακρυσμένη γειτονιά. Έτσι δίνεται στο παιδί την δυνατότητα επιλογής και παράλληλα έχετε θέσει τα όριά σας.
Να μπορείτε να δεχτείτε την επιλογή του – Είναι καλό όταν δίνεται την δυνατότητα επιλογής στο παιδί να μπορείτε να δεχτείτε την επιλογή του και τα επακόλουθά της, αλλιώς δεν είναι κατάλληλη στιγμή να το εφαρμόσετε, καθώς εάν αντιδράσετε αρνητικά το παιδί θα χάσει την εμπιστοσύνη του.
Δώστε χρονικό περιθώριο – Αν το παιδί δεν κάνει κάποια επιλογή σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα κάντε εσείς την επιλογή για αυτό. Ενημερώστε το. Εάν δεν επιλέξεις εσύ θα επιλέξω εγώ για σένα.Να είστε συνεπείς – Εάν δίνεται στο παιδί επιλογές την μια φορά αλλά όχι τη επόμενη είναι λογικό να απογοητευτεί κα να διαμαρτυρηθεί. Εάν για παράδειγμα του δίνεται επιλογές για το βραδινό του αλλά κάποια μέρα δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα είναι καλύτερο να ενημερώσετε το παιδί. «Σήμερα δεν μπορώ να σου δώσω επιλογές για το βραδινό σου γιατί έχουμε μόνο τοστ. Αύριο που θα πάω στο super market θα μπορούμε να έχουμε περισσότερες επιλογές». Είναι προτιμότερο από το να πείτε «Σήμερα θα φας τοστ», ενώ έχει συνηθίσει να επιλέγει το βραδινό του.
Να είστε συνεπείς – Εάν δίνεται στο παιδί επιλογές την μια φορά αλλά όχι τη επόμενη είναι λογικό να απογοητευτεί κα να διαμαρτυρηθεί. Εάν για παράδειγμα του δίνεται επιλογές για το βραδινό του αλλά κάποια μέρα δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα είναι καλύτερο να ενημερώσετε το παιδί. «Σήμερα δεν μπορώ να σου δώσω επιλογές για το βραδινό σου γιατί έχουμε μόνο τοστ. Αύριο που θα πάω στο super market θα μπορούμε να έχουμε περισσότερες επιλογές». Είναι προτιμότερο από το να πείτε «Σήμερα θα φας τοστ», ενώ έχει συνηθίσει να επιλέγει το βραδινό του.

Υπάρχουν πολλές στιγμές μέσα στην ημέρα που μπορείτε να δώσετε την δυνατότητα επιλογής στο παιδί σας, όπως το να διαλέξει τα ρούχα του, να διαλέξει εάν θα κάνει τα μαθήματα πριν ή μετά το φαγητό, εάν θα μαζέψει τα παιχνίδια τώρα ή σε 5 λεπτά, να διαλέξει το παραμύθι που θα διαβάσετε ή το παιχνίδι που θα παίξετε, ακόμα και το να αφήσετε το παιδί σας να λύσει κάποιο πρόβλημα που παρουσιάστηκε (θα είστε δίπλα του προσδιορίζοντας τον στόχο αλλά επιτρέποντάς του να αποφασίσει μόνο του πώς θα το λύσει). Έτσι δίνεται την ευκαιρία στο παιδί να λύσει ένα πρόβλημα μόνο του και να αντιληφθεί τα αποτελέσματα που μπορεί να έχουν οι επιλογές του στη ζωή του.

Το νόημα των επιλογών είναι να δώσουμε την ευκαιρία στα παιδιά να μάθουν πως να παίρνουν αποφάσεις και να τους δώσουμε κάποιο αίσθημα ελέγχου στη ζωή τους. Εάν εμείς επιλέγουμε τα πάντα για αυτούς όσο είναι μικροί πώς περιμένουμε να είναι ικανοί να παίρνουν αποφάσεις όταν μεγαλώσουν;

Εργοθεραπεύτρια
Τσιγκαροπούλου Νίκη